إِنَّهَا عَلَيْهِم مُّؤْصَدَةٌ
Oysa sûre baştan beri tekil konuşuyordu: ellezî cemea, addedehû, yahsebü, mâlehû, le-yünbezenne. Şimdi çoğula geçiyor.
Bu bir tutarsızlık değildir. Birinci ayetteki كل (her) kelimesi lafzen tekil, mânen çoğuldur; Arapçada küll ile kurulan yapılarda hem tekil hem çoğul zamir kullanılabilir. Sûre önce lafza göre tekil kullandı, sonda mânaya göre çoğula geçti.
Anlam bakımından ise şu olur: portre tek kişiydi, akıbet çoğuldur. Sûre bir kişiyi tarif ederek başladı, ama tarif ettiği şeyin bir tip olduğunu sonda açık ediyor.
إنّ, Arapçanın en güçlü pekiştirme edatıdır. Ve cümle isim cümlesidir — fiil yok. Arapçada isim cümlesi sabitlik ve süreklilik bildirir.
Yani ayet "kapatılacak" ya da "kapatılır" demiyor; "kapatılmıştır" diyor — bir hâl olarak, sürekli olarak.
Beklenen sıra innehâ mü'sadetün aleyhim olurdu. Aleyhim, haberin önüne alınmış. Arapçada normal yerinden öne çekilen öğe vurgu ve tahsis kazanır.
Böylece cümlenin ağırlık merkezi "kapatılmıştır" değil, "onların üzerine" oluyor. Kapatılma genel bir durum olarak değil, özellikle onlara ait bir durum olarak bildiriliyor.
Kur'an'daki kullanım: "Köpekleri de girişte iki kolunu uzatmış yatıyordu." (Kehf 18/18). Buradaki el-vasîd, mağaranın giriş yeridir.
Kelimenin taşıdığı ek anlam kilitlemedir. Sadece kapamak değil; kapatıp üzerine sürgü çekmek, açılamaz hale getirmek.
Kıraat farkı. Kelime iki şekilde okunmuştur: مُؤْصَدَة (hemzeli) ve مُوصَدَة (hemzesiz, vav ile). Bu, iki ayrı kök varsayımından (أصد / وصد) kaynaklanır ve anlamı değiştirmez; her iki okuyuşta da kelime "kapatılmış, kilitlenmiş" demektir. Kıraat imamlarının isimlerini vermiyorum, çünkü hangi okuyuşun kime ait olduğunu kesin veremiyorum.
Aynı ifade Kur'an'da bir yerde daha geçer: "Üzerlerine kapatılmış bir ateş vardır." (Beled 90/20). İki ayet neredeyse aynıdır. Ve Beled sûresi de mal konusuna değinir — orada bir kişinin "Ben yığınla mal harcadım" (Beled 90/6) dediği aktarılır. İki sûre arasındaki bu yakınlık, aynı konu etrafında aynı kelimelerin kullanıldığını gösterir.
Mal biriktirmek, bir kapalılık inşa etme çabasıdır. İnsan mal ile bir sınır çeker: dışarıdaki tehlikeler içeri giremesin, içerideki güvence dışarı sızmasın. Servet, tanımı gereği bir duvardır. Kelimenin kendisi bunu söyler: hazine, kasa, depo, ambar — hepsi kapalı mekân adlarıdır.
Ayet aynı kapalılığı geri veriyor, ama tersine çevirerek. Kapalılık iki türlüdür: koruyan kapalılık ve hapseden kapalılık. İkisi arasındaki tek fark, kapının hangi tarafında bulunduğunuzdur.