وَكَذَٰلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ ٱلْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُۥ عَلَيْكَ
Ve kezâlike yectebîke rabbüke ve yuallimüke min te'vîli'l-ehâdîsi ve yütimmü ni'metehû aleyke ve alâ âli Ya'kūbe kemâ etemmehâ alâ ebeveyke min kablü İbrâhîme ve İshâk
"'Ve işte böyle: Rabbin seni seçecek, sana olayların yorumunu öğretecek ve daha önce ataların İbrâhîm ile İshâk'a tamamladığı gibi, sana ve Ya'kūb ailesine nimetini tamamlayacak.'"
"Rabbin seni seçecek… ve sana ve Ya'kūb ailesine nimetini tamamlayacak" (Yûsuf 12/6) — kıssanın başında, sonunu haber veren cümle.
Ve bu, sûrenin anlatı tekniği bakımından en dikkate değer özelliğidir. Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı ayetlerin sırasıdır:
Sûre, sonucu altıncı ayette açıkça söylüyor. Yani okuyucu, kuyuya atılma, köle olarak satılma, iftira ve zindan sahnelerini sonucu bilerek okuyor. Gerilim, "ne olacak?" sorusundan alınmış; "nasıl olacak?" sorusuna verilmiş.
Ve bu, sûrenin kendi anahtar terkibiyle uyumludur: te'vîlü'l-ehâdîs — olayların nereye vardığını bilmek. Sûre, okuyucuya kıssanın başında tam da bunu veriyor: varılacak yer.
Kökün somut anlamı: bir şeyi toplamak, devşirmek, bir araya getirmek. Cibâye — verginin toplanması. VIII. bâb (ictibâ): kendine seçip toplamak, ayırmak.
Dilciler kelimenin ıstıfâdan (seçme) farkını şöyle kaydeder: ictibâ, seçilen şeyi kendine yakın kılmayı da içerir — yalnız ayırmak değil, ayırıp toplamak.
Terkibin başındaki مِن kaydedilmelidir ve dilciler bunu teb'îz (bir kısmını bildirme) olarak açıklar: "olayların yorumundan bir kısmını".
Bunu kendi okumam olarak veriyorum ve dayanağı harf-i cerdir: vaat, sınırsız bir bilgi değil — bir pay. Ve aynı harf yüz birinci ayette Yûsuf'un kendi ağzında da duruyor: ve allemtenî min te'vîli'l-ehâdîs. Yani vaat ne biçimde verildiyse, şükür de o biçimde ediliyor.
Ve Kehf'nin ekseniyle bağı burada kurulabilir: Kehf, dört kıssa boyunca bilginin sınırını işliyordu (ve lem tuhıt bihî hubrâ, 18/68). Yûsuf sûresi aynı sınırı, verilenin ölçüsünü bildiren tek bir harfle koyuyor.