Hicr 26-27. ayetler

Ve lekad halakne'l-insâne min salsâlin min hamein mesnûn · Ve'l-cânne halaknâhü min kablü min nâri's-semûm

"Andolsun, insanı kuru bir çamurdan, biçim verilmiş bir balçıktan yarattık. · Cânnı da daha önce, kavurucu ateşten yarattık."

Kök Rahmân 55/14'te çözümlendi ve orada kaydedilenler burada da geçerlidir; oraya dayanıyorum.

Rahmân bölümünde kaydedilenlerin özeti:

Kök mudâ'af rubâ'îdir — iki harfli bir çekirdeğin ikilenmesiyle kurulmuş dört harfli kök. Bu kök tipi Zilzâl'de çözümlendi: ikilenmiş kökler tekrarlanan, gidip gelen hareketi ve o hareketin çıkardığı sesi anlatır. Ve orada verilen örnek listesinin ilk maddesi tam bu kelimeydi: salsale — çınlamak, kuru çamurun tıngırdaması.

Dilcilerin kelime için kaydettiği iki kol da orada verilmişti ve tekrarlamıyorum: biri çınlayan kuru çamur, öteki kokusu değişmiş çamur (salla'l-lahm — et koktu).

Aynı kelime iki sûrede iki ayrı tamlama içinde geçiyor ve fark kaydedilmelidir:

Fark iki noktadadır ve bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum:

Bir. Rahmân'da bir benzetme var (ke'l-fahhâr — çömlek gibi); Hicr'de bir aslını bildirme var (min hamein mesnûn — şu balçıktan). Biri neye benzediğini, öteki neyden olduğunu söylüyor.

İki. Rahmân'daki ikinci öğe pişmişliğe (fahhâr — çömlek, ateşten geçmiş), Hicr'deki şekillendirilmişliğe bakıyor. Yani iki sûre, aynı maddenin iki ayrı safhasını anıyor.

Bu farkı kaydediyorum; iki ayetten bir yaratılış sırası ya da bir aşama tablosu çıkarmıyorum. Metin bir süreç anlatmıyor.

ح-م-أ kökü: koyu, siyahımsı, kokusu değişmiş çamur. Hame' — su birikintisinin dibinde toplanan siyah balçık. Dilciler kelimenin kararmış ve kokmuş olma yönünü kaydeder.

Ve bu kelime, salsâlin ikinci kolunu destekliyor — çünkü hame' zaten kokusu değişmiş çamurdur. Bunu bir karîne olarak kaydediyorum.

مَّسْنُون — kök س-ن-ن. Kelimenin karşılığı üzerinde dilciler ayrılır:

Dört izah da nakledilir; tercih dayatmıyorum.

Kaydedilmesi gereken bir kök ortaklığı var: on üçüncü ayette sünnetü'l-evvelîn geçmişti — aynı kök. Ve orada "açılmış yol" anlamındaydı. İki kullanım arasında anlam bağı kurmuyorum; yalnız sûre içinde aynı kökün iki ayrı dalda geçtiğini kaydediyorum.

س-م-م kökü: gözenek, delik; ve zehir. Semûm — gözeneklere işleyen kavurucu sıcak rüzgâr.

Kelime Tûr 52/27'de (ve vekānâ azâbe's-semûm) çözümlendi ve orada Vâkıa 56/42'deki geçişi de anıldı. Oralara dayanıyorum.

Tûr bölümünde kaydedilenler:

Kelime, çölde bilinen bir olguyu adlandırır: nemsiz, çok sıcak, insanı kurutan rüzgâr. Ve dikkat: kelime bir rüzgâr adıdır.

Buraya ait olan fark şudur ve kaydedilmelidir:

Aynı kelime, iki sûrede azabın adı, burada bir varlığın maddesi. Bunu bir kelime gözlemi olarak kaydediyorum.

Rahmân 55/14-15'te iki cümlenin birebir aynı kalıpta olduğu ve bunun iki türe eşit muamele bildirdiği kaydedilmişti (halaka'l-insâne min… / ve halaka'l-cânne min…). Oraya dayanıyorum.

Burada kalıp farklıdır ve bu kaydedilmelidir:

Arapçada nesnenin fiilin önüne alınması vurgu bildirir. Ve buna bir zaman kaydı ekleniyor: min kablü — "daha önce."

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: Rahmân'da iki tür yan yana konuyordu; Hicr'de ikincisi zaman bakımından öne çekiliyor. Ve bu, hemen ardından gelecek olan sahne için gereklidir: İblîs'in itirazı, kendi maddesinin önceliğine dayanacak.