قُل لَّئِنِ ٱجْتَمَعَتِ ٱلْإِنسُ وَٱلْجِنُّ عَلَىٰٓ أَن يَأْتُوا۟ بِمِثْلِ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِۦ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا
Kul lein icteameti'l-insü ve'l-cinnü alâ en ye'tû bi-misli hâze'l-kur'âni lâ ye'tûne bi-mislihî ve lev kâne ba'duhüm li-ba'din zahîrâ
"De ki: 'Andolsun, insanlar ve cinler bu Kur'an'ın bir benzerini getirmek için bir araya gelseler, birbirlerine arka çıksalar bile onun bir benzerini getiremezler.'"
| Kademe | İfade | Ne genişletiyor |
|---|---|---|
| 1 | El-insü ve'l-cinn | Fâil — bütün akıl sahipleri |
| 2 | İcteameat | Birliktelik — tek tek değil, toplu |
| 3 | Ve lev kâne ba'duhüm li-ba'din zahîrâ | İş bölümü — birbirine arka çıkma |
Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: ayet, karşı tarafa her imkânı veriyor — sayı, birlik ve dayanışma. Ve reddi, imkânlar verildikten sonra söylüyor.
| Yer | İstenen | Kimden |
|---|---|---|
| Bakara 2/23 | Bir sûre | Şühedâeküm — şahitlerinizi çağırın |
| İsrâ 17/88 | Tamamının benzeri | El-insü ve'l-cinn — hepsi birden |
Kelime Furkān 25/55'te işlendi ve orada iki okuma tablolanmıştı: inkârcının Rabbine karşı arka çıkması, ya da zahîrin "arkaya atılmış, önemsenmeyen" anlamına gelmesi. Orada tercih dayatılmamıştı; oraya dayanıyorum.
Buradaki kullanım ise açıktır ve ihtilaflı değildir: ba'duhüm li-ba'din zahîrâ — birbirlerine arka çıkma.
| Yer | Zahîr | Kim kime |
|---|---|---|
| Furkān 25/55 | Ve kâne'l-kâfiru alâ rabbihî zahîrâ | İhtilaflı |
| İsrâ 17/88 | Ba'duhüm li-ba'din zahîrâ | Açık — birbirlerine |
Aynı kelime, birinde ihtilaflı birinde açık. Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: İsrâ'daki kullanım, kelimenin sözlük anlamının hangisi olduğu konusunda bir veri sağlıyor — çünkü burada terkip belirsizlik bırakmıyor.