Neml 71-75. ayetler

Ve yekūlûne metâ hâze'l-va'dü in küntüm sâdikīn · Kul asâ en yekûne radife leküm ba'du'llezî testa'cilûn · Ve inne rabbeke le-zû fadlin ale'n-nâsi ve lâkinne ekserahüm lâ yeşkürûn · Ve inne rabbeke le-ya'lemü mâ tükinnü sudûruhüm ve mâ yu'linûn · Ve mâ min ğâibetin fi's-semâi ve'l-ardı illâ fî kitâbin mübîn

"'Doğru söylüyorsanız bu vaat ne zaman?' diyorlar. De ki: 'Acele istediğiniz şeyin bir kısmı belki de ardınıza düşmüştür.' Rabbin, insanlara karşı gerçekten lütuf sahibidir; fakat onların çoğu şükretmez. Rabbin, göğüslerinin gizlediğini de açığa vurduklarını da bilir. Gökte ve yerde gizli hiçbir şey yoktur ki apaçık bir kitapta bulunmasın."

ر-د-ف kökü Nâziât 79/7'de çözümlendi: birinin arkasından gelmek; ve özellikle birinin arkasına binmek. Redîf — bineğin arkasına binen. Ve o dosyada bu ayet zaten anılmıştı. Tekrarlamıyorum.

Kökün somut resmi burada işliyor ve bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: redîf, öndekinin göremediği ama hemen arkasında olan kişidir. Cevap, istenen şeyin uzaklığını değil, görülmemesini bildiriyor.

Ve cümlenin kuruluşu kaydedilmelidir: üç ihtiyat kaydı üst üste konmuş.

Yani soru "ne zaman" diye soruyor; cevap ne bir tarih veriyor ne de reddediyor.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı üç kayıttır: cevap, sorunun cinsini değiştiriyor. Vaadin zamanı verilmiyor; yakınlığı bildiriliyor. Ve bu, 65. ayetteki hükümle uyumludur: ve mâ yeş'urûne eyyâne yüb'asûn — vaktin bilgisi kimseye verilmemişti.

Ve cümlenin buraya konması kaydedilmeye değer.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: azabın gecikmesi bir güçsüzlük ya da bir kayıtsızlık olarak okunmasın diye, hemen ardından bir lütuf bildirimi geliyor. Aynı yapı Fâtır (Melâike) 35/44-45'te işlenmişti: orada da imkân bildirimi ile erteleme kararı yan yana konmuştu. Oraya dayanıyorum.

Ve kapanış kaydedilmelidir: ve lâkinne ekserahüm lâ yeşkürûn. Yani gecikme bir lütuftur ve lütfun karşılığı şükürdür — ama verilmiyor.

ك-ن-ن kökü: örtmek, bir kabın içinde saklamak. Kinân — örtü; meknûn — saklanmış.

Ve fiilin öznesi kaydedilmelidir: sudûruhüm — göğüsleri. Yani gizleyen kişi değil, göğsün kendisidir.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: cümle, gizlemeyi bir irade fiili olarak değil, göğsün taşıdığı bir yük olarak anlatıyor. Ve karşısına mâ yu'linûn (açığa vurdukları) konuyor.

Aynı ikili sûrenin 25. ayetinde de geçmişti — ve orada söyleyen Hüdhüd'dü:

İki ayette de aynı ikili var ve ikincisi yu'linûn kelimesiyle birebir aynıdır. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı iki ayetin örtüşmesidir: kıssada bir kuşun söylediği ölçü, kıssa bittikten sonra doğrudan muhataba uygulanıyor. Sûre, kıssasının içindeki cümleyi dışarı taşıyor.

غَآئِبَة — kök غ-ي-ب, 65. ayetteki el-ğayb ile aynı kök. Ve müennes kalıpta gelmesi üzerinde dilciler durur: ya mübalağa bildirir (çok gizli olan) ya da mahzuf bir mevsufun sıfatıdır (gizli olan her şey).

Ve terkip kaydedilmelidir: fî kitâbin mübîn — "apaçık bir kitapta."

Aynı terkip sûrenin ilk ayetinde geçmişti:

Aynı terkip, sûrenin iki ucunda, iki ayrı karşılıkla. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.

Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum ve iki kitabın aynı olduğu iddiasında değilim. Klasik tefsirlerde 75. ayetteki kitâbın ne olduğu üzerinde farklı görüşler nakledilir (Levh-i mahfûz, ilâhî ilim, amel defteri) ve tercih dayatmıyorum. Kaydettiğim şey, aynı terkibin sûrenin iki ucunda bulunmasıdır.

Ve 65. ayetle ilişkisi kaydedilmelidir ve bir çelişki bulunmadığını açıkça yazıyorum: 65. ayet gaybı bilenlerin kim olduğunu söylüyor; 75. ayet gaybın kayıtlı olduğunu söylüyor. İkisi aynı hükmün iki yüzüdür: kayıt vardır, ama kayda erişim yalnız O'nundur.