Âl-i İmrân 145-148. ayetler

Ve mâ kâne li-nefsin en temûte illâ bi-iznillâhi kitâben müeccelâ, ve men yürid sevâbe'd-dünyâ nü'tihî minhâ ve men yürid sevâbe'l-âhırati nü'tihî minhâ, ve seneczi'ş-şâkirîn · Ve keeyyin min nebiyyin kātele meahû ribbiyyûne kesîrun fe-mâ vehenû li-mâ esâbehüm fî sebîlillâhi ve mâ daufû ve me'stekânû, vallâhu yuhıbbü's-sâbirîn · Ve mâ kâne kavlehüm illâ en kālû rabbenâ'ğfir lenâ zünûbenâ ve isrâfenâ fî emrinâ ve sebbit akdâmenâ ve'nsurnâ ale'l-kavmi'l-kâfirîn · Fe-âtâhumullâhu sevâbe'd-dünyâ ve husne sevâbi'l-âhıra, vallâhu yuhıbbü'l-muhsinîn

"Hiçbir can, Allah'ın izni olmadan ölmez: bu, süresi belirlenmiş bir yazıdır. Kim dünya karşılığını isterse ona ondan veririz; kim âhiret karşılığını isterse ona ondan veririz. Ve şükredenleri ödüllendireceğiz. · Nice peygamber vardır ki, beraberinde birçok Rabbânî savaştı; Allah yolunda başlarına gelenden ötürü ne gevşediler, ne zayıfladılar, ne de boyun eğdiler. Allah sabredenleri sever. · Sözleri yalnız şu oldu: 'Rabbimiz! Günahlarımızı ve işimizdeki taşkınlığımızı bağışla, ayaklarımızı sağlam tut ve inkârcı topluluğa karşı bize yardım et.' · Allah da onlara dünya karşılığını ve âhiret karşılığının güzelini verdi. Allah, iyilik yapanları sever."

ك-ت-ب — yazı. أ-ج-ل — belirlenmiş süre. Ve terkip: "süresi belirlenmiş bir yazı".

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum ve bir yenilgi bloğunun içine konmuş olması anlamlıdır: cümle, ölümün savaşa bağlı olmadığını söylüyor. Ve bu, 156 ve 168. ayetlerde tekrarlanacak bir kaydın ilk hâlidir — orada "bizim yanımızda olsalardı ölmezlerdi" sözü nakledilecek ve reddedilecektir.

Fe-mâ vehenû… ve mâ daufû… ve me'stekânû

Üç fiil de olumsuzlanmış. Ve üçünün alanı farklıdır: birincisi takat, ikincisi güç, üçüncüsü tavır.

Bunu bir kelime gözlemi olarak kaydediyorum: liste içten dışa doğru gidiyor — önce içerideki çözülme, sonra bedendeki zayıflık, sonra dışarıya gösterilen boyun eğiş.

Ve istekânû fiilinin kökü س-ك-نtir ve 112. ayetteki meskene ile aynı köktendir. İki geçiş, aynı kök: biri bir hükümde, öteki bir olumsuzlamada.

رِبِّيُّون — kelimenin okunuşu ve anlamı üzerinde ihtilaf vardır ve gizlenmemelidir:

Üçü de nakledilir; tercih dayatmıyorum. Kelime kıraatlerde farklı harekelerle de okunur; imam adı vermiyorum.

Ve duanın dizimi kaydedilmelidir, çünkü sıralaması dikkat çekicidir:

Ve asıl kayıt şudur: dua, yardım istemekle başlamıyor. Yardım dördüncü sıradadır.

İlk iki istek kendi kusurlarıyla ilgilidir. Ve ikincisi ayrıca kaydedilmelidir: isrâfenâ fî emrinâ — "işimizdeki taşkınlığımız".

س-ر-ف kökü: haddi aşmak, ölçüyü kaçırmak. Ve kayıt fî emrinâdır — yani ibadette değil, işte.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı duanın sırasıdır: dua, dışarıdan yardım istemeden önce kendi payını anıyor. Ve bu, sûrenin girişinde kaydedilen eksenle örtüşüyor — sûre üç ayrı yerde (7, 152, 165) insanın kendi payını görmesini istiyordu. Bu dua, o payın kişinin kendi ağzından söylenmiş hâlidir.

Ve fe-âtâhumullâhu sevâbe'd-dünyâ ve husne sevâbi'l-âhıra (148) — cevap, 145. ayetteki ikili seçimin ikisini birden veriyor. Yani 145'te ayrı ayrı sayılan iki karşılık, 148'de birlikte veriliyor. Bu, metinden doğrulanabilir bir bağdır.