Yûsuf 51. ayet

"Kral: 'Yûsuf'u elde etmeye kalkıştığınızda durumunuz neydi?' dedi. 'Hâşâ!' dediler; 'biz onun hakkında hiçbir kötülük bilmiyoruz.' Vezirin karısı: 'İşte şimdi gerçek ortaya çıktı. Ben onu elde etmek istemiştim; o gerçekten doğrulardandır' dedi."

Terkip Zâriyât 51/31-34'te (fe-mâ hatbüküm eyyühe'l-mürselûn) çözümlendi ve orada bu ayet örnek verilmişti:

Kur'an bu kelimeyi hep bir sorunun içinde kullanır: "Ey kadınlar, meseleniz nedir?" (Yûsuf 12/51); "Ey Sâmirî, senin meselen nedir?" (Tâhâ 20/95); "Ey iki kadın, meseleniz nedir?" (Kasas 28/23).

Oraya dayanıyorum. خ-ط-ب kökü: hitap etmek, konuşmak; ve önemli iş. Hutbe aynı kökten.

Ve bu, sûrenin en yoğun cümlelerinden biridir.

ح-ص-ص kökü: pay, hisse; ve bir şeyi ayırıp ortaya çıkarmak. Hıssa — pay. Fiil burada hashasa biçiminde geliyor: bir kökün iki hecesinin tekrarlanmasıyla kurulan bir kalıp (buna sarf ilminde rubâî mudâaf denir).

Dilciler kelimeyi iki türlü açıklar:

İki izah da dilcilerce nakledilir ve aynı yere varır: ayrışma ve görünür olma.

Ve kalıbın kendisi kayda değer: tekrarlı kök (has-hasa), Arapçada genellikle hareket ve kuvvet bildirir. Yani gerçek, yavaşça değil — bir anda ve kesin biçimde ortaya çıkıyor.

ٱلْـَٰٔنَ — "şimdi". Zaman zarfının cümlenin başına alınması vurgu bildirir. Ve bu, sûrenin zaman ölçeğiyle birlikte okunmalıdır: olay 25-29. ayetlerde geçmişti; ikrar burada geliyor. Arada zindan yılları var.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı ayetlerin arasındaki mesafedir: sûre, gerçeğin ortaya çıkmasını geciktirerek anlatıyor. Ve bu gecikme, sûrenin bütün yapısında tekrarlanıyor — rüya 4. ayette görülür, 100. ayette gerçekleşir.

Ve ikrarın biçimi kaydedilmeye değer: iki cümle. Birincisi kendi fiilinin ikrarı (ene râvedtühû), ikincisi karşı tarafın doğrulanması (ve innehû le-mine's-sâdikīn).

Bunu bir dizim gözlemi olarak veriyorum: ikrar, yalnız suçu kabul etmekle bitmiyor — iftira edilen kişinin adı da temizleniyor. İki iş ayrı ayrı yapılıyor.