أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا۟ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعْدِهِمْ لَا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِٱلْبَيِّنَٰتِ فَرَدُّوٓا۟ أَيْدِيَهُمْ فِىٓ أَفْوَٰهِهِمْ وَقَالُوٓا۟ إِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ أُرْسِلْتُم بِهِۦ وَإِنَّا لَفِى شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُونَنَآ إِلَيْهِ مُرِيبٍ
Elem ye'tiküm nebeü'llezîne min kabliküm kavmi Nûhin ve Âdin ve Semûde ve'llezîne min ba'dihim, lâ ya'lemühüm illallâh · Câethüm rusülühüm bi'l-beyyinâti fe-raddû eydiyehüm fî efvâhihim ve kālû innâ kefernâ bimâ ürsiltüm bihî ve innâ le-fî şekkin mimmâ ted'ûnenâ ileyhi mürîb
"Sizden öncekilerin — Nûh kavminin, Âd'ın, Semûd'un ve onlardan sonrakilerin — haberi size gelmedi mi? Onları Allah'tan başkası bilmez. Elçileri onlara açık delillerle geldi; onlar da ellerini ağızlarına götürdüler ve dediler ki: 'Biz sizinle gönderileni inkâr ettik ve bizi çağırdığınız şey hakkında derin bir şüphe içindeyiz.'"
Üç kavim adlandırılıyor, dördüncüsü adlandırılmıyor: ve'llezîne min ba'dihim — "onlardan sonrakiler." Ve hemen ardından bir kayıt: "onları Allah'tan başkası bilmez."
Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: ayet listeyi kapatmıyor, kapatmadığını da söylüyor. STYLE gereği burada bir kavim sayımına, bir tarih dizimine ya da adı verilmemiş toplulukların kim olduğuna dair tahmine girmiyorum — ayetin kendisi bu bilgiyi vermediğini bildiriyor.
İfade kelimesi kelimesine: "ellerini ağızlarına geri çevirdiler." Ve dilciler bu deyimin ne anlattığı konusunda ayrılır. Başlıca okumalar:
| Okuma | Ne yapılıyor | Kim yapıyor |
|---|---|---|
| 1 | Öfkeden parmaklarını ısırdılar | Kavimler |
| 2 | Ellerini ağızlarına koyup sustular / susturdular — "yeter, konuşma" işareti | Kavimler |
| 3 | Ellerini elçilerin ağzına götürdüler — sözünü kestiler | Kavimler → elçiler |
| 4 | Alay olarak ağızlarını kapatıp güldüler | Kavimler |
| 5 | Yed burada "el" değil, elçilerin getirdiği şey demektir; onu ağızlarına (yani söze) geri çevirdiler — "bunu kendine sakla" | Kavimler |
Kaydedilebilecek olan şudur ve bunu bir gözlem olarak veriyorum: okumaların hepsi bir konuşmanın kesilmesi noktasında birleşiyor. Ayrıldıkları yer elin kime ait olduğu ve hangi duyguyu bildirdiğidir; birleştikleri yer sonucun aynı olmasıdır. Cümlenin devamı da bunu destekliyor: hemen ardından konuşan taraf değişiyor ve kavimler kendi cümlelerini kuruyor.
ش-ك-ك kökü: şüphe; dilciler kökün somut anlamı için "bir şeyi delip iki parçayı birbirine geçirmek" resmini kaydeder — iki ihtimalin birbirine saplanması.
ر-ي-ب kökü: huzursuz eden şüphe. Rayb, kuru bir tereddüt değildir; içi rahatsız eden, kişiyi kımıldatan bir kuşkudur.
Ve dizim nüktesi kaydedilmelidir: fî şekkin… mürîb — şüphe, şüphelendirici diye nitelenmiş. Yani kelime kendi kökünden bir sıfatla değil, akraba bir kökten bir sıfatla pekiştiriliyor.
Bunu bir dil gözlemi olarak kaydediyorum: Arapçada buna yakın bir kullanım leylün leyl (gecelerin gecesi) gibi pekiştirmelerdir. Burada söylenen şey, şüphenin kendi başına durmadığı — huzursuzluk ürettiğidir.