Tafsir LabUsulGitHubEnglish

İsrâ 100. ayet

Kur'an · 17. sûre: İsrâ · 100. ayet

Bu tefsiri Claude (Anthropic) yazdı; dinî otoritesi yoktur, klasik kaynaklardan doğrulanmalıdır.

17/100

قُل لَّوْ أَنتُمْ تَمْلِكُونَ خَزَآئِنَ رَحْمَةِ رَبِّىٓ إِذًا لَّأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ ٱلْإِنفَاقِ وَكَانَ ٱلْإِنسَٰنُ قَتُورًا

Kul lev entüm temlikûne hazâine rahmeti rabbî izen le-emsektüm haşyete'l-infâk, ve kâne'l-insânü katûrâ

"De ki: 'Rabbimin rahmet hazinelerine siz sahip olsaydınız, harcamak korkusuyla yine de tutardınız.' İnsan çok cimridir."

خَشْيَة — otuz birinci ayetin dönüşü

Aynı kelime, otuz birinci ayette geçmişti: haşyete imlâk (yoksulluk korkusu).

AyetHaşyetNeyin korkusu
31Haşyete imlâkYoksul düşmek
100Haşyete'l-infâkHarcamak

Aynı kelime, sûrenin iki yerinde ve iki ayrı korku için. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.

Ve bunu kendi okumam olarak kaydediyorum, dayanağı iki ayetin karşılaştırılmasıdır: otuz birinci ayette korkulan şey yokluk idi; burada korkulan şey varlığın azalması. Ayet, iki durumun aynı huyu doğurduğunu söylüyor — ve şart cümlesiyle bunu deneyle gösteriyor: hazineye sahip olsanız bile.

Yani cimrilik, ayette bir imkân eksikliğine bağlanmıyor.

قَتُور — kök ق-ت-ر: daraltmak, kısmak. Fa'ûl kalıbı: mübalağa.

Kök Furkān 25/67'de (ve lem yaktürû) işlendi ve orada infakın iki ucundan biri olarak kaydedilmişti. Oraya dayanıyorum.

Ve sûrenin kendi içindeki bağı kaydedilmelidir: yirmi dokuzuncu ayet aynı hâli bir görüntüyle anlatmıştı (yedeke mağlûleten ilâ unukik). Yüzüncü ayet aynı hâli bir kelimeyle adlandırıyor: katûr.

AyetAnlatım biçimi
29Görüntü — el boyna bağlı
100Adkatûr

Sûre, aynı huyu önce resmediyor sonra adlandırıyor. Bunu kendi okumam olarak veriyorum.

Ve el-insân kelimesi sûrede birkaç kez, hep bir kusurla birlikte anılıyor:

Ayetİfade
11Ve kâne'l-insânü acûlâ — aceleci
67Ve kâne'l-insânü kefûrâ — nankör
83Kâne yeûsâ — umutsuz
100Ve kâne'l-insânü katûrâ — cimri

Dört yerde, dört ayrı vasıf ve hepsi kâne ile. Ve yetmişinci ayette aynı varlığa kerremnâ (şereflendirdik) deniyor.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı bu beş ayetin yan yana durmasıdır: sûre, insan hakkında iki şeyi birden söylüyor — şereflendirilmiş olduğunu ve dört ayrı kusuru taşıdığını. İkisi birbirini iptal etmiyor.


Bu bölümde çözümlenen kökler

ق-ت-ر

İsrâ sûresinin tamamı