Kehf 23-26. ayetler tefsiri

18/23-26

وَلَا تَقُولَنَّ لِشَىْءٍ إِنِّى فَاعِلٌ ذَٰلِكَ غَدًا · إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ

"Hiçbir şey için 'yarın onu mutlaka yapacağım' deme — 'Allah dilerse' demeksizin. Unuttuğunda Rabbini an."

Kıssanın hükmü

İki ayet, mağara kıssasının tam ortasında duruyor ve kıssanın konusunu bir kurala çeviriyor.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı ayetlerin yeridir: kıssa boyunca tartışılan şey sürenin bilinmezliğiydi (12, 19, 22, 25-26). Bu iki ayet aynı bilinmezliği geleceğe uyguluyor: yarın hakkında kesin konuşma.

Ve Lokmân 31/34'te (ve mâ tedrî nefsün mâzâ teksibü ğadâ) aynı sınır işlendi. İki ayet birlikte okunur: biri bilinmediğini bildiriyor, öteki ona göre konuşmayı emrediyor.

وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ — "unuttuğunda Rabbini an."

Cümlenin kapsamı üzerinde dilciler ayrılır:

Okuma	Anlam
1	İllâ en yeşâallâh demeyi unutursan, sonra hatırladığında söyle
2	Genel olarak: bir şeyi unuttuğunda Rabbini anmak

İki okuma da nakledilir; tercih dayatmıyorum.

وَلَبِثُوا۟ فِى كَهْفِهِمْ ثَلَٰثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَٱزْدَادُوا۟ تِسْعًا · قُلِ ٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا۟ (25-26)

Ve sûre, sayıyı verdikten hemen sonra onu da kaynağına bırakıyor.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: bir rakam söyleniyor (üç yüz dokuz) ve arkasından kuli'llâhu a'lemü bimâ lebisû geliyor. Klasik tefsirlerde bu ifadenin, sayıyı söyleyenlerin sözünün aktarımı mı yoksa bildirim mi olduğu tartışılır; ihtilafı aktarıyor, tercih dayatmıyorum.

Kesin olan şudur ve metinden okunur: sûre, sayı meselesini üç ayrı yerde açıyor ve üçünde de aynı yere bağlıyor.