2/49-50 — Firavun ve deniz
"Sizi, size işkencenin en kötüsünü reva gören, oğullarınızı boğazlayıp kadınlarınızı sağ bırakan Firavun hanedanından kurtarmıştık… Denizi yarıp sizi kurtarmış, Firavun'un adamlarını gözünüzün önünde boğmuştuk."
يَسُومُونَكُمْ — kök s-v-m: bir malı satışa çıkarmak, bir şeyi ısrarla dayatmak, sürekli önüne koymak. Fiil, azabın tek seferlik değil sürekli dayatılan bir hal olduğunu bildiriyor. Kelimenin ticarî kökü, insanların üzerinde pazarlık konusu bir mal gibi tasarruf edildiğini de sezdiriyor.
Erkek çocukların öldürülüp kadınların bırakılması bir zulüm biçimi olarak ayrıca anılıyor. Bu, öfkeden doğan bir katliam değil, hesaplı bir politikadır: direnme kapasitesini kaynağında kurutmak, topluluğu üremeye devam eden ama savunamayan bir işgücüne indirgemek. Kur'an'ın bu ayrıntıyı kaydetmesi anlamlı — zulmün en tehlikeli biçimi, öfkeli olan değil planlı olandır.
بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ — "Rabbinizden büyük bir imtihan". Belâ kelimesi Türkçede yalnızca musibet anlamına daralmıştır; Arapçada kök b-l-v denemek, yıpratarak sınamak demektir ve iyiyle sınamayı da kapsar. Kur'an bunu açıkça söyler: "Sizi bir imtihan olarak şer ile de hayır ile de deniyoruz" (Enbiyâ 21/35).
Buradaki "belâ"nın hangisine işaret ettiği tartışılmıştır: zulmün kendisi mi, yoksa kurtuluş mu? İkisi de savunulabilir ve ikisi de aynı ilkeye çıkar — sıkıntı da kurtuluş da sınamadır. Nitekim bu bölümün geri kalanı, ikinci sınamanın nasıl sonuçlandığını anlatacak.