Mü'minûn 45-46. ayetler

Sümme erselnâ mûsâ ve ehâhü hârûne bi-âyâtinâ ve sultânin mübîn · İlâ fir'avne ve meleihî fe'stekberû ve kânû kavmen âlîn

"Sonra Mûsâ'yı ve kardeşi Hârûn'u âyetlerimizle ve apaçık bir delille gönderdik: Firavun'a ve ileri gelenlerine. Büyüklendiler; zaten kendilerini yüksek gören bir topluluktular."

Dizim kaydedilmelidir: Hârûn, adıyla değil önce kardeş sıfatıyla anılıyor — ehâhü hârûn.

Bunu bir gözlem olarak veriyorum: bu sûrede peygamberlerin çoğu adsızdır; Hârûn'un adı verilmiş, ama önüne bir bağ konmuş. Ve bu bağ, kırk yedinci ayetteki itirazın dilinde karşılık bulacak: e-nü'minu li-beşerayni mislinâ — ikil (tesniye) kalıbıyla. Karşı taraf ikisini bir arada muhatap alıyor.

س-ل-ط kökü: bir şeyin üstüne çıkmak, hâkim olmak, güç sahibi olmak. Sultân — hem güç hem delil anlamına gelir; dilciler ikinci anlamı "karşısındakini susturan, üstün gelen hüccet" ile açıklar.

Ve âyât ile sultân birlikte kaydedilmelidir: iki ayrı şey sayılıyor. Dilciler bunu iki şekilde açıklar:

İki izah da nakledilir; tercih dayatmıyorum.

ع-ل-و kökü: yükselmek, üstün olmak.

Ve dizim kaydedilmelidir: cümle kânû (mâzî, süreklilik bildiren) ile kuruluyor. Yani büyüklenme, elçilerin gelişiyle başlamış bir tepki değil — önceden var olan bir hâl.

Bunu kendi okumam olarak veriyorum, dayanağı iki fiilin sırasıdır: önce fe'stekberû (büyüklendiler — davet karşısındaki tepki), sonra ve kânû kavmen âlîn (zaten yüksek gören bir topluluktular — önceki hâl). Cümle tepkiyi anlattıktan sonra tepkinin zeminini kuruyor.

Ve kök sûrede iki kez daha dönecek:

Aynı kök, üç ayrı özneyle. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir dağılımdır ve bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: yükselme fiili, sûre boyunca yer değiştirerek sonunda tek bir yere bağlanıyor.