Mü'minûn 81-83. ayetler

Bel kālû misle mâ kāle'l-evvelûn · Kālû e-izâ mitnâ ve künnâ türâben ve ızâmen e-innâ le-meb'ûsûn · Lekad vuıdnâ nahnü ve âbâünâ hâzâ min kablü in hâzâ illâ esâtîru'l-evvelîn

"Hayır! Öncekilerin dediğinin aynısını dediler: 'Ölüp toprak ve kemik olduğumuzda mı diriltileceğiz? Andolsun, bize de atalarımıza da bu daha önce vaat edilmişti. Bu, öncekilerin masallarından başka bir şey değil.'"

Ve bu, sûrenin en dikkat çekici cümlelerinden biridir, çünkü metin kendi yaptığı işi adlandırıyor.

Otuz beşinci ayette adsız bir kavim şöyle demişti: e-yaıdüküm enneküm izâ mittüm ve küntüm türâben ve ızâmen enneküm muhracûn.

Seksen ikinci ayette muhataplar şöyle diyor: e-izâ mitnâ ve künnâ türâben ve ızâmen e-innâ le-meb'ûsûn.

İki cümle karşılaştırılabilir:

Ortak kısım birebirdir. Ve sûre bunu seksen birinci ayette açıkça söylüyor: bel kālû misle mâ kāle'l-evvelûn.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum, dayanağı bu birebir örtüşmedir: sûre kırk yedi ayet önce bir kavmin ağzına koyduğu cümleyi burada muhataplarının ağzında tekrarlıyor ve tekrarı kendisi tespit ediyor. Yani metin, kıssayı bir örnek olarak anlatmakla kalmıyor — örnekle şimdiki durum arasındaki örtüşmeyi de kendisi kuruyor.

س-ط-ر kökü: satır satır yazmak, dizmek. Satr — satır, dizi; estâr — satırlar. Esâtîr — ustûrenin çoğulu sayılır: düzülüp anlatılan hikâyeler.

Kök Kamer 54/53'te (ve küllü sağîrin ve kebîrin müstetar) ز-ب-ر ile karşılaştırılarak işlendi ve Kalem 68/1'de (ve'l-kalemi ve mâ yesturûn) çözümlendi. Tekrarlamıyorum.

Ve terkip Furkān 25/5'te birebir geçmişti: ve kālû esâtîru'l-evvelîne'ktetebehâ fe-hiye tümlâ aleyhi bükraten ve asîlâ. Ve orada, dört itirazın ikincisi olarak tablolandı.

İki ayet karşılaştırılabilir:

Aynı terkip, iki ayrı hedefte.

Ve el-evvelîn kelimesinin sûredeki dağılımı kaydedilmelidir: 24 (âbâine'l-evvelîn), 68 (âbâehümü'l-evvelîn), 81 (el-evvelûn), 83 (esâtîru'l-evvelîn). Dört geçiş, hepsi "öncekiler" hakkında.

Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: karşı taraf evvelîni delil olarak kullanıyor (24, 83); sûre onu teşhis olarak kullanıyor (68, 81). Aynı kelime, iki ayrı işte.

İtirazın mantığı kaydedilmelidir: vaadin eskiliği, onun gerçekleşmeyeceğinin delili sayılıyor.

Bunu bir gözlem olarak veriyorum: aynı gerekçe yirmi dördüncü ayette tersine kullanılmıştı — orada duyulmamış olmak kusurdu, burada çok duyulmuş olmak kusur.

İki gerekçe birbirinin zıddıdır ve ikisi de sûrenin içindedir. Bu, metinden doğrulanabilir bir karşıtlıktır ve bunu kendi okumam olarak yorumluyorum: red, gerekçesini durumdan alıyor — gerekçe değişiyor, red değişmiyor. Furkān 25/4-8'de kaydedilen tespitin aynısı budur.