Yâsîn 7. ayet

Lekad hakka'l-kavlu alâ ekserihim fe-hüm lâ yu'minûn

"Andolsun ki söz, çoğunun üzerine gerçekleşti; artık iman etmezler."

Kökün somut anlamı: bir şeyin yerine oturması, gerçekleşmesi, sabit olması. Dilciler hakka'l-emru için "iş kesinleşti, kaçınılmaz oldu" tarifini verir. Hâkka'de kök geniş olarak çözümlendi; oradaki kaydı tekrarlamıyorum.

Buraya ait olan, kelimenin fâilidir: el-kavl — söz.

Belirli (el-) geliyor, yani hangi söz olduğu bilinen bir söz. Klasik tefsirlerde bunun, inkâr üzerinde direnenler hakkında önceden bildirilen hüküm olduğu söylenir. Kur'an bu kalıbı başka yerlerde de kullanır: Fussilet 41/25'te ve hakka aleyhimü'l-kavl — orada Fussilet'de işlendi.

Dizim nüktesi ve bu, ayetin en tartışmalı yeridir.

Fâ Arapçada sonuç ve takip bildirir. Cümle şu sırada kurulmuş: söz gerçekleşti → iman etmezler.

Buradan iki ayrı anlam çıkarılmıştır ve müfessirler ayrılır:

Tercih dayatmıyorum. Ama iki metin içi veri kaydedilmelidir ve ikisi de doğrulanabilir:

1. Ayette ekserihim (çoğu) deniyor — hepsi değil. Yani hüküm topluluğun tamamına verilmemiş. Bir sonraki blokta (11) uyarının işlediği kişi tarif edilecek. Kapı açık bırakılmış. 2. Aynı kök ve aynı kelime yetmişinci ayette geri dönüyor: ve yehıkka'l-kavlu ale'l-kâfirîn — ve orada fiil geçmiş değil, muzâri (gelecek/süregelen) kipindedir. Yani söz yedinci ayette gerçekleşmiş olarak, yetmişinci ayette gerçekleşmekte olan olarak anılıyor.

Kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı bu iki veridir: sûre, bir grubun kapandığını söylüyor ama kapanmayı bir kader ilanı olarak değil, bir sonuç bildirimi olarak veriyor — çünkü aynı sözü sûrenin sonunda hâlâ işleyen bir süreç olarak anıyor ve arada uyarının kime ulaştığını tarif ediyor.

Ve bu ayetle blok II açılıyor. Bir sonraki iki ayet, "iman etmezler" cümlesinin tasviri olacak.