Zuhruf 89. ayet

Fe'sfah anhüm ve kul selâm · Fe-sevfe ya'lemûn

"Öyleyse onlardan yüz çevir ve 'selâm' de. Yakında bilecekler."

Ve sûre, beşinci ayette reddettiği kelimeyle bitiyor.

Bu, sûrenin en açık ve en doğrulanabilir halkasıdır. Aynı kök (ص-ف-ح), aynı sûrede, iki kez — ve iki hükümde.

Farkı tabloya koyuyorum:

Ve fark bu tablonun dördüncü satırındadır — bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı iki ayetteki nesnelerdir:

Beşinci ayette yüz çevrilecek olan şey hatırlatmadır: nadribu ankümü'z-zikra. Yani mesajın kesilmesi söz konusuydu ve bu reddedildi.

Seksen dokuzuncu ayette yüz çevrilecek olan şey kişilerdir: fe'sfah anhüm. Yani mesaj kesilmiyor; çekişme kesiliyor.

Sûre boyunca ne olduğuna bakıldığında bu ayrım daha da netleşiyor:

• Mesaj verildi (1-4).
• Karşı tarafın gerekçeleri tek tek ele alındı (15-25, 31-35, 57-65).
• Cevaplar verildi, karşılaştırmalar yapıldı, örnekler gösterildi (26-30, 46-56).
• Ve seksen sekizinci ayette bir tespit yapıldı: inne hâülâi kavmün lâ yü'minûn.

Yani safh emri, mesajın başında değil, sonunda geliyor. Söylenecek her şey söylendikten sonra.

Bunu kendi okumam olarak işaretliyorum ve dayanağı sûrenin kendi sırasıdır: beşinci ayette reddedilen şey, işin başında vazgeçmekti. Seksen dokuzuncu ayette emredilen şey, işi bitirdikten sonra tartışmayı sürdürmemektir.

Ve emir, susmakla değil, bir sözle bitiyor: ve kul selâm.

س-ل-م kökü: kusursuz, eksiksiz, zarardan uzak olmak. Selâmet — sağlıklı ve eksiksiz olma. Silm — barış. İslâm — teslim olma.

Kökün çekirdeği dizinde işlendi.

Ve kelimenin buradaki anlamı üzerinde müfessirler ayrılır:

Çoğunluk birinci ve ikinci okumalar etrafındadır. Tercih dayatmıyorum.

Ama kelime seçiminin kendisi kaydedilmelidir ve bunu kendi okumam olarak veriyorum:

Sûre, seksen dokuz ayet boyunca bir tartışmayı anlattı. Alay (7), gülme (47), hakaret (52), gürültü (57), çekişme (58), fısıltı (80) — hepsi kaydedildi.

Ve kapanışta emredilen söz, bunların hiçbirine karşılık vermiyor.

Selâm, kökünde zarar vermemek ve zarar görmemek demektir. Yani ayet, tartışmayı bir üstünlük kurarak değil, bir zarar bırakmayarak bitiriyor.

Ve fe-sevfe ya'lemûn — "yakında bilecekler" — hükmü zamana bırakıyor.

ع-ل-م kökü sûrede kilit bir yerdedir ve son kelimesi budur:

Sûrenin son kelimesi bir bilme fiilidir ve geleceğe atılmıştır. Bu doğrulanabilir bir metin verisidir.

Kendi okumam olarak kaydediyorum: sûre, bilgi eksikliğini teşhis ederek başladı (mâ lehüm bi-zâlike min ilm, 20) ve bilginin geleceğini söyleyerek bitiyor. Aradaki bütün tartışma, bir ölçü tartışmasıydı; ve sûre son cümlesinde ölçünün ne zaman görüleceğini söylüyor.

Ayetin verdiği emir bir vazgeçiş değil, bir sıralamadır — bunu kendi okumam olarak kaydediyorum.

Beşinci ayet, işin başında bırakmayı reddetti. Seksen dokuzuncu ayet, işi bitirdikten sonra sürdürmemeyi emretti.

İkisi birlikte bir ölçü kuruyor:

Ve bu, sûrenin ana meselesiyle tutarlıdır: sûre boyunca eleştirilen şey, tartışmayı bir üstünlük yarışına çevirmekti — cedelâ (58), kavmün hasımûn (58). Kapanış emri, tartışmanın bittiği yeri gösteriyor.