Mâide 64. ayet

"'Allah'ın eli bağlıdır' dediler. Kendi elleri bağlandı ve söyledikleri yüzünden lânetlendiler. Hayır, O'nun iki eli de açıktır; dilediği gibi verir."

STYLE gereği kaydedilmelidir: ayet, bir topluluğa vasıf yüklemiyor; söylenmiş bir sözü naklediyor ve o söze cevap veriyor. Cümlenin öznesi kālettir — bir fiil.

غ-ل-ل kökü: boyna ya da ele geçirilen halka, kelepçe; sıkıca bağlamak. Ğull — bukağı.

Dilciler yedin bağlı olmasını Arap dilinde cimrilik için kullanılan yerleşik bir deyim olarak kaydeder — ve aynı deyim İsrâ 17/29'da öğüt olarak geçer: ve lâ tec'al yedeke mağlûleten ilâ unukıke ve lâ tebsuthâ külle'l-bast. Orada işlendi; oraya dayanıyorum.

Yani itiraz, ilahî cömertliğin kesildiği iddiasıdır.

Cevap, aynı deyimi tersine çeviriyor — ve tesniye (ikil) kalıbıyla veriyor: yedâhu.

Müteşâbih ifadeler konusunda bu tefsirin tutumu STYLE'da belirlenmiştir ve burada da uygulanır: keyfiyet tartışmasına girilmiyor. Selef çizgisinde "olduğu gibi kabul, keyfiyeti Allah'a havale" tutumu ile te'vil çizgisinde "kudret ve cömertlikten kinaye" okuması klasik tefsirde yan yana bulunur; tercih yapılmıyor.

Ancak dil düzeyinde şu kaydedilebilir: cümle, muhatabın kullandığı deyimin içinden cevap veriyor — bağlı ele karşı açık el. Ve yünfiku keyfe yeşâ' ile deyimin anlamı açıkça söyleniyor: veriş.

Aynı cümle bu sûrede iki kez geçer — 5/14'te başka bir topluluk için de söylenmişti. Ve bu tekrar metinden doğrulanabilir.

Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: ayet, dışarıdan gelen bir cezayı değil, iç bölünmeyi karşılık olarak anıyor.

كُلَّمَآ أَوْقَدُوا۟ نَارًا لِّلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا ٱللَّهُ — külle-mâ: her seferinde. Süreklilik bildiren bir kalıp.

Ve yine kayıt: ve le-yezîdenne kesîran minhüm — "onlardan çoğunun". Tamamı denmiyor; sûre bu kaydı ısrarla sürdürüyor (5/62, 5/64, 5/66, 5/71'de kesîr; 5/66'da ümmetün muktesıde).