ثُمَّ قَضَىٰٓ أَجَلًا وَأَجَلٌ مُّسَمًّى عِندَهُۥ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ … قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ ثُمَّ ٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُكَذِّبِينَ
"Sonra bir ecel takdir etti; belirlenmiş bir ecel de O'nun katındadır. Sonra siz hâlâ şüphe ediyorsunuz… De ki: 'Yeryüzünde gezin, sonra yalanlayanların sonunun nasıl olduğuna bakın.'"
İki okuma da nakledilir; tercih dayatmıyorum. Ecelin müsemmâ terkibi dizinde altı yerde işlendi (Ahkāf 46/3, Zümer 39/42, Fâtır (Melâike) 35/45, Lokmân 31/29, Ankebût 29/53, Ra'd 13/2). Oraya dayanıyorum.
وَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍ مِّنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهَا مُعْرِضِينَ (4) — kalıp mâ … illâ ile kuruluyor: istisnasızlık bildiriyor.
قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ (11) — bu emir dizinde birçok yerde işlendi (Ğâfir (Mü'min) 40/21 ve 40/82, Fâtır (Melâike) 35/44, Furkān 25/40). Ve orada kaydedilen şey burada da geçerlidir: delil, uzak bir tarihten değil yol üstündeki kalıntılardan getiriliyor.
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَٰبًا فِى قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ (7)
Kırtâs (yazı yaprağı) ve lemesûhu bi-eydîhim (elleriyle dokunmaları) — en somut doğrulama biçimi varsayılıyor ve yine reddedileceği bildiriliyor.
Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum: ayet, mucize talebini karşı-olgusal bir varsayımla kapatıyor. Ra'd 13/31'de aynı yöntem işlendi (dağların yürütülmesi) ve Fussilet 41/44'te "hangi seçenek olsa itiraz bulunurdu" kaydı düşülmüştü. Oraya dayanıyorum.