A'râf 117-126. ayetler

Ve evhaynâ ilâ Mûsâ en elkı asâk, fe-izâ hiye telkafü mâ ye'fikûn · Fe-vakaa'l-hakku ve batale mâ kânû ya'melûn · Fe-ğulibû hünâlike venkalebû sâğırîn · Ve ülkıye's-seharatü sâcidîn · Kālû âmennâ bi-rabbi'l-âlemîn · Rabbi Mûsâ ve Hârûn

"Mûsâ'ya: 'Asânı at' diye vahyettik. Bir de baktılar ki o, onların uydurduklarını yutuyor! · Böylece gerçek ortaya çıktı ve onların yaptıkları boşa gitti. · Orada yenildiler ve küçük düşmüş olarak döndüler. · Ve büyücüler secdeye kapandılar. · 'Âlemlerin Rabbine iman ettik' dediler. · 'Mûsâ'nın ve Hârûn'un Rabbine.'"

ل-ق-ف kökü: bir şeyi hızla kapıp yutmak.

أ-ف-ك kökü: bir şeyi yönünden çevirmek; ve buradan yalan, uydurma. İfk — çevrilmiş söz, uydurma.

Ve nesnenin seçimi kaydedilmelidir ve bu bir dizim nüktesidir: yutulan şey "attıkları" değil, uydurduklarıtır.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: ayet, ortadaki nesneleri değil, onların mahiyetini adlandırıyor. Ve bu, yüz on altıncı ayetteki tarifle uyumludur: orada da etki gözde idi, nesnede değil.

Şuarâ 26/46'da bu cümle işlendi ve orada kaydedilmişti; oraya dayanıyorum:

Fe-sacede's-seharatü ("secde ettiler") denebilirdi; denmemiş. Edilgen çatı, secdenin planlanmış bir karar değil, karşı konulmaz bir tepki olduğunu bildiriyor — sanki bir şey onları yere bıraktı.

Ve orada A'râf 7/120'nin aynı kalıpta olduğu ayrıca kaydedilmişti. Tekrarlamıyorum.

Buraya ait olan, A'râf'taki cümlenin iki basamaklı oluşudur:

İkinci ayet, birincinin bedelidir: genel ifade sonra belirginleştiriliyor.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum ve dayanağı iki ayetin ayrılığıdır: cümle bölünmüş; "âlemlerin Rabbi" denip durulmuş, sonra ayrı bir ayette kimin Rabbi olduğu söylenmiş. Dilciler bu ekin, ifadedeki her türlü kapalılığı gidermek için geldiğini kaydeder.

Fir'avn'ın karşılığı üç parçadır ve üçü de kaydedilmelidir:

Birinci parça kaydedilmeye değer ve bunu bir gözlem olarak veriyorum: suçlama imanın kendisine değil, izinsiz oluşuna yöneliyor. Yani mesele bir inanç meselesi olarak değil, bir yetki meselesi olarak kuruluyor.

İkinci parçadaki mekr kelimesi doksan dokuzuncu ayette geçmişti (e-fe-eminû mekrallâh). Aynı kelime, iki ayrı ağızda.

مِنْ خِلَٰفٍ — "çaprazlama": bir elin ve karşı ayağın kesilmesi. Şuarâ 26/49'da kaydedilmişti: Kur'an aynı tehdidi A'râf 7/124 ve Tâhâ 20/71'de de aynı kelimelerle verir. Oraya dayanıyorum.

ن-ق-م kökü: bir şeyi çirkin bulup reddetmek; ve buradan cezalandırmak, öç almak. Kök Zuhruf'de işlendi ve orada bu ayet anılmıştı. Oraya dayanıyorum.

Ve cümlenin kuruluşu kaydedilmelidir: olumsuzlama + istisna (mâ … illâ). Bu, Arapçada bir sebebi tek noktaya indirmenin en kesin yoludur.

Yani cevap, cezanın gerekçesini karşı tarafın ağzına koymuyor; tek bir gerekçe bırakıyor: iman.

Ve duanın kelimesi kaydedilmelidir: rabbenâ efriğ aleynâ sabran.

ف-ر-غ kökü: bir kabı boşaltmak, içindekini tamamen dökmek. Yani istenen şey "sabır ver" değil, "sabrı üstümüze dök"tür — bir kabın tamamının boşaltılması resmi.

Bunu bir kelime kaydı olarak veriyorum ve dayanağı kökün somut anlamıdır. Ve isteğin ikinci yarısı da kaydedilmelidir: ve teveffenâ müslimîn — talep, kurtuluş değil, hâlin korunmasıdır.

Ve Şuarâ 26/50-51'de aynı sahne işlendi. Orada cevap lâ dayra innâ ilâ rabbinâ münkalibûn biçimindeydi ve lâ dayra ifadesindeki lâ en-nâfiye li'l-cins kalıbının zarar kavramının kendisini kaldırdığı tespit edilmişti. Oraya dayanıyorum.

Buraya ait olan fark şudur ve iki metinden doğrulanabilir: cümlenin ikinci yarısı iki sûrede birebir aynıdır (innâ ilâ rabbinâ münkalibûn); A'râf birinci yarıyı (lâ dayra) vermez.

Ve A'râf'ın kullandığı kelime kaydedilmeye değer: münkalibûn — kök ق-ل-ب, "dönmek, tersine çevrilmek". Aynı kök yüz on dokuzuncu ayette karşı taraf için kullanılmıştı: ve'nkalebû sâğırîn — "küçük düşmüş olarak döndüler". Aynı fiil, iki ayrı dönüş. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.