Kasas 61-70. ayetler — Üç kez "onlara seslenir"

Ve yevme yünâdîhim fe-yekūlü eyne şürakâiye'llezîne küntüm tez'umûn

"O gün onlara seslenir ve şöyle der: 'Ortaklarım olduğunu iddia ettikleriniz nerede?'"

Aynı cümle sûrede üç kez geçiyor ve her seferinde başka bir soru soruluyor:

Üç seslenme, iki soru — ve birincisiyle üçüncüsü kelime kelime aynı. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.

تَزْعُمُون — kök ز-ع-م: dayanaksız iddia etmek. Dilciler kelimenin doğruluğu belirsiz söz için kullanıldığını kaydeder. Yani soru, ortakların varlığını değil — iddianın kendisini konu ediyor.

فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ ٱلْأَنۢبَآءُ يَوْمَئِذٍ فَهُمْ لَا يَتَسَآءَلُونَ (66) — "o gün haberler onlara kapanır; artık birbirlerine de soramazlar."

عَمِيَتْ — kök ع-م-ي: körlük. Fiilin öznesi el-enbâ' (haberler): yani kör olan insan değil, haberlerin kendisi.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: cümle, bilgiyi ulaşılmaz kılıyor — ve fiilin öznesini haber yapıyor. Ve sonuç, dayanışmanın da kesilmesidir: fe-hüm lâ yetesâelûn — birbirlerine soramazlar.

Ğâfir (Mü'min) 40/47'de ateşte tartışmanın sürdüğü işlenmişti; burada konuşmanın kesildiği anlatılıyor. İki sahne çelişmiyor — farklı anları anlatıyor.

"Rabbin dilediğini yaratır ve seçer; onların ise seçme hakkı yoktur."

Cümlenin kapsamı üzerinde dilciler durur ve ihtilaf gizlenmemelidir:

İki okuma da nakledilir; tercih dayatmıyorum.

Birinci okuma bağlama daha yakındır — çünkü sûrenin bu bölümünde elçiler ve onlara verilen cevap konuşuluyor (65). Bunu bir karine olarak kaydediyorum, tercih olarak değil.

Ve Zuhruf 43/31-32'de aynı itiraz işlenmişti (lev lâ nüzzile hâze'l-kur'ânü alâ racülin mine'l-karyeteyni azîm) — orada da seçimin ölçüsü tartışılıyordu. İki sûre aynı meseleyi iki ayrı yerden ele alıyor.