Secde 30. ayet

Fe-a'rid anhüm ve'ntazır innehüm müntezırûn

"Öyleyse onlardan yüz çevir ve bekle; onlar da beklemektedirler."

Üç kelime, iki emir ve bir haber.

فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ — kök ع-ر-ض: en, genişlik; ve buradan i'râd — yan dönmek, yüzün genişliğini çevirmek. Kök Fussilet 41/4'te (fe-a'rada ekseruhüm) ve 41/51'de (nee bi-cânibih) işlendi. Tekrarlamıyorum.

Ve kaydedilmeye değer bir tersine dönüş var: Fussilet'te i'râd karşı tarafın fiiliydi. Burada aynı fiil, muhataba emrediliyor. Aynı kök, iki yönde: biri metinden yüz çevirme, öteki yüz çevirenden yüz çevirme.

STYLE gereği bir kayıt: buradan bir küslük ya da toptan terk hükmü çıkarmıyorum. Cümlenin siyakı bellidir: yirmi sekizinci ayette bir tarih sorulmuş, yirmi dokuzuncu ayette cevap verilmişti. İ'râd, tartışmanın sürdürülmemesidir.

Duhân 44/59'da sûrenin kapanışı aynı yapıyla kurulmuştu ve orada bu ayet zaten anılmıştı. Oraya dayanıyorum ve karşılaştırmayı buraya, kendi yerine taşıyorum:

İki kökün farkı Duhân'de tablolanmıştı ve özeti şuydu:

Buraya ait olan iki fark var ve ikisi de doğrulanabilirdir:

Bir. Secde'nin kapanışında fazladan bir emir var: fe-a'rid anhüm. Duhân doğrudan beklemeye geçiyor; Secde önce bir kesme, sonra bir bekleme emrediyor. İki fiil bir sıra kuruyor: önce tartışmadan çekilme, sonra bekleme.

İki. Kök seçimi, sûrenin kendi kelimeleriyle uyumludur. Yirmi dokuzuncu ayette ve lâ hüm yunzarûn geçmişti — aynı kök, "mühlet verilmez" anlamında.

Aynı kök, iki ayette üç kez. Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı bu üçlü tekrardır: yirmi dokuzuncu ayette mühlet olmadığı söyleniyor; otuzuncu ayette beklemek emrediliyor. Yani sûre, sonu olmayan bir bekleyişi değil, sonu bildirilmiş bir bekleyişi emrediyor. Bekleyişin süresi belli değil; bittiğinde ne olacağı belli.

Ve Duhân'de kaydedilen tespit burada da işliyor: cümle "sen bekle, onlar helâk olacak" demiyor. İki tarafı da aynı fiilde birleştiriyor — müntezırûn, aynı bâbdan ism-i fâil çoğulu. Fark, fiilde değil, fiilin sonunda ortaya çıkacak.